Wprowadzenie
Ławki saunowe to element, z którym skóra ma bezpośredni kontakt przez cały czas saunowania — w temperaturze sięgającej 80–100°C, przy wysokiej wilgotności powietrza i krótkotrwałych zachlapaniach wodą laną na kamienie. Materiał siedziska musi więc spełniać wymagania wykraczające poza typowe zastosowania stolarskie: niska przewodność cieplna, stabilność wymiarowa w cyklach wilgoć–ciepło–sucho oraz bezpieczeństwo emisji po nagrzaniu.
W saunie fińskiej — suchej, o wysokiej temperaturze i cyklicznie zmieniającej się wilgotności — najczęściej stosuje się drewno o niskiej zawartości żywicy i dobrej odporności na odkształcenia. W ofercie ALGA Wood na ten cel rekomendowane są dwa gatunki: olcha (olsza czarna) oraz thermo abachi (ayous). Oba sprawdzają się na ławkach, oparciach i boazerii, choć różnią się parametrami technicznymi i charakterem użytkowym.
Wybór drewna wpływa bezpośrednio na komfort i bezpieczeństwo saunowania — zarówno w domowej saunie, jak i w obiekcie komercyjnym. Artykuł powstał we współpracy z sauna.fit — ekspertami od saun i wyposażenia.
Wymagania techniczne drewna na ławki w saunie fińskiej
Przed wyborem gatunku warto ustalić, jakie właściwości powinno spełniać drewno przeznaczone na siedziska i oparcia w saunie fińskiej.
Niska przewodność cieplna. Ławka nie powinna gwałtownie nagrzewać się ponad temperaturę otoczenia. Przy 90°C w kabinie powierzchnia drewna w dotyku musi pozostawać akceptowalna — stąd preferencja dla gatunków o niskiej gęstości i dobrej izolacyjności termicznej.
Niska zawartość żywicy. Przy 80–100°C żywica miękkich gatunków iglastych może wyciekać na powierzchnię, kleić się do skóry i wydzielać intensywny zapach. Drewno na ławki saunowe powinno być suchowane i pozbawione żywicznych smół.
Stabilność wymiarowa. Deski przechodzą cykl: suszenie komorowe → montaż → wilgoć (para, zachlapania) → wysoka temperatura → chłodzenie. Materiał musi minimalizować skręcanie, pękanie i paczenie — szczególnie na szerokich siedziskach i przy dużych różnicach temperatur między górą a spodem ławki.
Odporność na wilgoć. Para wodna, kondensacja na chłodniejszych powierzchniach i okresowe zachlapania wodą wymagają drewna odpornego na wchłanianie wilgoci i rozwój grzybów — przy zachowaniu prawidłowej wentylacji kabiny i konstrukcji ławki.
Bezpieczeństwo użytkowania. Drewno nagrzewane w zamkniętej przestrzeni nie powinno emitować substancji szkodliwych. Szczególnie istotne jest to przy drewnie modyfikowanym termicznie — proces thermowania eliminuje m.in. formaldehydy i obniża emisję lotnych związków organicznych (LZO) w porównaniu z drewnem niemodyfikowanym.
Powierzchnia bez splinterów. Profil S4S (gładki, cztery strony strugane) zapewnia równą powierzchnię bez wystających włókien i zadziorów — istotne przy bezpośrednim kontakcie ze skórą.
Wentylacja od spodu. To wymóg montażowy, nie gatunku: ławka musi być uniesiona nad podłożem, z przepływem powietrza pod deskami. Bez wentylacji nawet odpowiednio dobrane drewno ulega degradacji biologicznej i odkształceniom.
Olcha (olsza czarna) na ławki saunowe
Olcha to gatunek rodzimy, od lat stosowany w saunach nordyckich. Olsza czarna (Alnus glutinosa) cechuje się stabilnością i odpornością na wilgoć — właściwościami szczególnie istotnymi w skrajnych warunkach panujących w kabinie saunowej.
Drewno olchowe ma ciepły, czerwonawy odcień i charakterystyczne usłojenie, które nadaje wnętrzu sauny spójny, naturalny wygląd. Jest bardzo odporne na pękanie i paczenie przy zmianach temperatury i wilgotności. Olcha dobrze pracuje z wilgocią: wchłania ją, a następnie oddaje — bez gwałtownego odkształcania się konstrukcji.
W ofercie ALGA Wood na ławki saunowe dostępna jest 28×90 olcha deska heblowana S4S — grubość 28 mm, szerokość 90 mm, profil gładki S4S, drewno komorowo suszone. Długość desek ustalana jest indywidualnie. Grubość 28 mm zapewnia sztywne siedzisko przy typowym rozstawie legarów nośnych.
Olcha sprawdza się nie tylko na ławkach i oparciach, lecz także na ścianach i sufitach sauny — co umożliwia spójne wykończenie całego wnętrza jednym gatunkiem drewna. Jest to drewno miękkie do średnio twarde, łatwe w obróbce i montażu. W praktyce saunowej ławki z olchy pozostawia się w naturalnym stanie — bez dodatkowej impregnacji powierzchni.
Thermo abachi (ayous) na ławki saunowe
Thermo abachi to drewno egzotyczne pochodzące z afrykańskiego gatunku Triplochiton scleroxylon — znanego również jako ayous, abachi, obeche lub samba. Cechuje je niska gęstość, lekkość, stabilność wymiarowa i odporność na wilgoć. W branży saunowczej określa się je mianem „zimnego drewna” — ma ograniczoną w stosunku do innych gatunków skłonność do nagrzewania, co przekłada się na wyższy komfort siedzenia w wysokiej temperaturze.
Proces thermowania polega na obróbce drewna ciepłem w temperaturze ok. 180–215°C, przy użyciu pary i wody, bez dodatków chemicznych. Termomodyfikacja:
- zwiększa stabilność wymiarową o ok. 50% w porównaniu z drewnem niemodyfikowanym,
- redukuje kurczenie i pęcznienie — ok. dwa razy mniejsze niż u niemodyfikowanej sosny,
- poprawia izolację termiczną o 20–25% w stosunku do sosny lub świerku,
- eliminuje wyciek żywicy i obniża emisję LZO (do ≤16% wartości drewna niemodyfikowanego),
- zapewnia brak formaldehydów po obróbce,
- nadaje drewnu ciepły, jasnobrązowy kolor.
Thermo abachi wykazuje odporność biologiczną — klasa trwałości 2 wg EN 350:2016 — dzięki usunięciu substancji odżywczych dla grzybów i owadów w procesie termicznym. Powierzchnia jest gładka, bez żywicy, o neutralnym, przyjemnym zapachu.
W ofercie ALGA Wood dostępna jest 18×90 thermo abachi deska heblowana S4S — grubość 18 mm, szerokość 90 mm, profil S4S. Cieńsza deska jest typowa dla abachi i wymaga odpowiedniego rozstawu legarów nośnych oraz zachowania szczelin dylatacyjnych między deskami. Thermo abachi stosuje się na siedziska, oparcia, ściany i sufity saun — zarówno w obiektach prywatnych, jak i komercyjnych.
Podsumowanie
Olcha i thermo abachi to dwa sprawdzone gatunki drewna na ławki saunowe w saunie fińskiej — oba spełniają kluczowe wymagania: niską przewodność cieplną, odporność na wilgoć i cykle termiczne oraz bezpieczeństwo użytkowania. Olcha 28×90 to uniwersalny wybór na całą stolarkę sauny, z charakterystyczną estetyką i solidną grubością siedziska. Thermo abachi 18×90 to rozwiązanie skoncentrowane na komforcie termicznym i stabilności wymiarowej w ekstremalnych warunkach.
Oba materiały dostępne są w naszej ofercie — szczegóły parametrów i wymiarów znajdują się na stronach produktowych podlinkowanych powyżej.
